Tại sao doanh nghiệp thường trượt các kỳ Audit (đánh giá) vì lỗi kiểm soát chuột?

Đối với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là ngành thực phẩm, dược phẩm và bao bì, việc vượt qua các kỳ audit (đánh giá) từ khách hàng lớn hoặc các tổ chức chứng nhận (BRC, AIB, ISO 22000) là điều kiện sống còn. Đáng ngạc nhiên là, một trong những lý do phổ biến nhất và dễ gây mất điểm nghiêm trọng nhất lại đến từ việc kiểm soát côn trùng dịch hại, đặc biệt là chuột. Tại sao một vấn đề tưởng chừng “nhỏ” lại có thể khiến cả một nhà máy hiện đại “trượt vỏ chuối”?

AI Overview Box: Lý do trượt Audit vì chuột

Doanh nghiệp thường trượt audit vì lỗi kiểm soát chuột do 3 nhóm nguyên nhân chính: (1) Bằng chứng về hoạt động của chuột: Đánh giá viên phát hiện phân chuột, vết gặm, hoặc xác chuột. (2) Hệ thống kiểm soát không đầy đủ: Thiếu bẫy, bẫy đặt sai vị trí, không có sơ đồ bẫy (pest map), hoặc bẫy không được bảo trì. (3) Hồ sơ tài liệu yếu kém: Nhật ký kiểm soát (logbook) ghi chép sơ sài, không có phân tích xu hướng, hoặc không có kế hoạch hành động khắc phục. Đây đều là những lỗi nghiêm trọng (Major) hoặc thậm chí là lỗi tới hạn (Critical).

Góc nhìn của một Đánh giá viên (Auditor)

Để hiểu tại sao lỗi kiểm soát chuột lại nghiêm trọng, chúng ta cần đặt mình vào vị trí của một đánh giá viên. Đối với họ, sự hiện diện của chuột không chỉ là một vấn đề vệ sinh, mà là một chỉ dấu cho thấy sự yếu kém của toàn bộ hệ thống quản lý chất lượng.

• Dấu hiệu của sự mất kiểm soát: Nếu bạn không thể kiểm soát được một con chuột, làm sao bạn có thể kiểm soát được các mối nguy vi sinh vật, hóa học hay vật lý khác trong sản phẩm?
• Nguy cơ ô nhiễm trực tiếp: Chuột mang theo vô số mầm bệnh (Salmonella, E.coli…). Phân, nước tiểu, hoặc lông của chúng có thể rơi vào sản phẩm bất cứ lúc nào.
• Sự thiếu cam kết của lãnh đạo: Một chương trình kiểm soát côn trùng yếu kém cho thấy ban lãnh đạo không thực sự đầu tư và cam kết vào an toàn thực phẩm.

“Khi tôi bước vào một nhà máy, một trong những việc đầu tiên tôi làm là dùng đèn pin soi các góc tường, gầm kệ và nóc các tấm panel,” một cựu đánh giá viên của AIB (American Institute of Baking) chia sẻ kinh nghiệm với Sao Việt Pest. “Chỉ cần một vài viên phân chuột là đủ để tôi đặt một dấu hỏi lớn về toàn bộ hệ thống. Đó là một ‘red flag’ (cờ đỏ) không thể bỏ qua.”

Top 3 nhóm lỗi kiểm soát chuột khiến doanh nghiệp “mất điểm” trong Audit

Dưới đây là những lỗi cụ thể mà các đánh giá viên thường xuyên phát hiện.

1. Bằng chứng về hoạt động của côn trùng dịch hại (Pest Activity)

Đây là nhóm lỗi nghiêm trọng nhất, có thể dẫn đến điểm Critical (lỗi tới hạn) và trượt audit ngay lập tức.

• Phân chuột, nước tiểu: Phát hiện phân chuột trên sàn, trên kệ hàng, trong kho nguyên liệu, hoặc tệ nhất là gần dây chuyền sản xuất. Vết nước tiểu có thể được phát hiện bằng đèn UV.
• Vết gặm nhấm: Các bao bì sản phẩm, góc tường, dây điện có dấu răng của chuột.
• Xác chuột: Tìm thấy xác chuột trong bẫy (nhưng không được xử lý kịp thời) hoặc tệ hơn là ở một nơi nào đó trong nhà xưởng.
• Chuột sống: Đây là tình huống thảm họa nhất.

2. Hệ thống kiểm soát và phòng ngừa không đầy đủ

Nhóm lỗi này cho thấy chương trình của bạn chỉ mang tính đối phó, không chuyên nghiệp.

• Thiếu sơ đồ bẫy (Pest Map): Không có một bản đồ cập nhật cho thấy vị trí của tất cả các bẫy.
• Bẫy không được bảo trì: Bẫy keo dính đầy bụi, mất tác dụng. Bẫy sập bị hỏng, không hoạt động. Trạm bả bị vỡ, không có bả bên trong.
• Vị trí đặt bẫy sai: Bẫy đặt ở giữa lối đi thay vì sát chân tường. Không có bẫy ở các khu vực nhạy cảm như cửa ra vào, kho nguyên liệu.
• Lỗi “Proofing”: Các khe hở dưới chân cửa, các lỗ thủng trên tường không được bịt kín, tạo lối vào cho chuột.

Hình ảnh 1: Một đánh giá viên đang kiểm tra một trạm bả chuột bị hỏng, một lỗi phổ biến trong các kỳ audit.

3. Hồ sơ, tài liệu không đạt yêu cầu (Documentation)

“Cái gì không được ghi lại, cái đó không tồn tại.” Đây là câu thần chú trong mọi kỳ audit.

• Nhật ký kiểm soát (Logbook) sơ sài: Ghi chép không đầy đủ, không ghi rõ ngày kiểm tra, tình trạng từng bẫy, người kiểm tra.
• Không có phân tích xu hướng (Trend Analysis): Không có biểu đồ cho thấy số lượng chuột bắt được theo thời gian, theo khu vực. Việc này cho thấy bạn không phân tích dữ liệu để tìm ra gốc rễ vấn đề.
• Thiếu kế hoạch hành động khắc phục (Corrective Action Plan): Khi phát hiện một vấn đề (ví dụ: bắt được chuột ở kho A), không có tài liệu nào ghi lại hành động khắc phục đã thực hiện (ví dụ: tăng cường bẫy, kiểm tra lại các khe hở ở kho A).

Checklist tự đánh giá trước kỳ Audit:

Vượt qua một kỳ audit không phải là việc may rủi. Đó là kết quả của một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng và một hệ thống kiểm soát chuột chuyên nghiệp, được vận hành bài bản.

Sao Việt Pest không chỉ cung cấp dịch vụ diệt chuột. Chúng tôi cung cấp một “Giải pháp sẵn sàng cho Audit”. Hệ thống hồ sơ, báo cáo và quy trình của chúng tôi được thiết kế để đáp ứng những yêu cầu khắt khe nhất của BRC, AIB, FSSC 22000… Hãy để chúng tôi giúp bạn tự tin đối mặt với mọi kỳ đánh giá. Liên hệ ngay hotline 0981477760.